Picha: Frank Mwandi, CC BY-SA 4.0, kupitia Wikimedia Commons
Jiandae kabla ya kufanya mazoezi ya majibu
Majibu mazuri yanatokana na maandalizi, si hotuba za kukariri. Kabla ya usaili:
- Soma tangazo tena na orodhesha majukumu makuu na sifa za lazima.
- Soma tovuti rasmi ya mwajiri na matangazo yake ya karibuni, ili uweze kueleza taasisi inafanya nini kwa sentensi moja au mbili.
- Andika visa vitatu vifupi kutoka kazini, masomoni, mafunzo kwa vitendo au kujitolea: tatizo ulilotatua, wakati ulipofanya kazi na wengine, na jambo ulilojifunza kwa haraka.
- Amua utajibu kwa lugha gani. Usaili Tanzania unaweza kuwa kwa Kiingereza, Kiswahili au zote mbili, kwa hiyo fanya mazoezi ya majibu yako makuu kwa kila lugha inayotumika kwenye tangazo au kazi.
Kwa kila kisa, tumia sehemu nne: hali iliyokuwepo, jukumu lako, hatua uliyochukua na matokeo. Paneli huita mbinu hii STAR. Kila kisa kiwe cha takriban dakika moja.
Tueleze kuhusu wewe mwenyewe
Hili si ombi la kusimulia maisha yako yote. Paneli inataka muhtasari mfupi unaokuunganisha na kazi hii. Eleza hali yako ya sasa, sifa au uzoefu unaohusika, uwezo mmoja wenye ushahidi, na kwa nini umeomba.
Nimehitimu hivi karibuni stashahada ya uhasibu. Wakati wa mafunzo kwa vitendo kwa msambazaji wa vifaa vya ujenzi, nililinganisha mauzo ya kila siku na daftari la fedha na nikagundua kosa lililokuwa likijirudia kwenye kumbukumbu za bidhaa, ambalo meneja alilirekebisha. Napenda kazi ambazo usahihi ni muhimu, na ndiyo sababu nafasi hii ya msaidizi wa hesabu inanivutia.
Badilisha maelezo yaendane na uzoefu wako. Kamwe usidai sifa ambayo hujaimaliza.
Kwa nini unataka kufanya kazi hapa?
Paneli inapima kama unaifahamu taasisi na kama umeomba kwa kuchagua. Taja jambo mahususi kuhusu kazi za mwajiri na liunganishe na nafasi na mchango unaoweza kutoa. Epuka majibu kuhusu mshahara au kuhitaji kazi tu, hata kama yote ni kweli.
Kampuni yenu inasambaza bidhaa kwa maduka katika mikoa kadhaa, na nafasi hii inasaidia timu inayohakikisha bidhaa zinafika. Nina uzoefu wa vitendo wa kutunza kumbukumbu za bidhaa, na ninataka kujenga taaluma yangu katika taasisi ambayo kazi hiyo inaleta tofauti inayoonekana.
Uwezo wako na udhaifu wako ni upi?
Kwa uwezo, chagua mmoja au miwili inayotajwa kwenye tangazo na thibitisha kila mmoja kwa mfano. Kwa udhaifu, chagua wa kweli usiozuia kazi kuu, na eleza unachofanya kuushughulikia. Kusema unafanya kazi kupita kiasi hakushawishi.
Zamani niliona ugumu kuzungumza kwenye vikao. Sasa huandaa hoja mbili au tatu mapema, na wakati wa mafunzo kwa vitendo niliwasilisha taarifa fupi ya kila wiki kwa timu ya msimamizi wangu.
Eleza changamoto uliyowahi kukabiliana nayo
Swali hili linapima unavyofikiri na kutenda chini ya shinikizo. Tumia kisa cha STAR chenye matokeo ya wazi. Eleza ulichofanya wewe, si kikundi. Kama matokeo hayakuwa kamili, sema ulichojifunza.
Katika mradi wa kikundi chuoni, wanachama wawili waliacha kuhudhuria. Niliorodhesha kazi zilizobaki, nikakubaliana na wenzangu tarehe mpya, na nikamjulisha mhadhiri wetu mapema. Tuliwasilisha kwa wakati, na nilijifunza kuibua matatizo kabla hayajawa ya dharura.
Kwa nini tukuajiri wewe?
Rudisha jibu lako kwenye kazi. Taja sifa mbili au tatu kutoka kwenye tangazo na onyesha kwa ufupi jinsi unavyokidhi kila moja. Malizia kwa jambo kuhusu mtazamo wako, kama kuaminika au utayari wa kujifunza, ukiliunga mkono kwa ukweli.
Tangazo linataka ujuzi wa kompyuta, usahihi na huduma kwa wateja. Natumia lahajedwali kila siku, nilitunza kumbukumbu bila makosa wakati wa mafunzo kwa vitendo, na nimehudumia wateja kwa miaka miwili katika duka la familia yetu. Pia nawahi: sikukosa hata siku moja wakati wa mafunzo yangu.
Unajiona wapi baada ya miaka mitano?
Paneli inataka kujua kama utabaki na kukua. Onyesha matarajio yanayoendana na taasisi, kama kuchukua majukumu zaidi, kupata sifa ya kitaaluma au kuongoza timu ndogo. Usitaje mwajiri mwingine au taaluma tofauti.
Unashughulikiaje kutokubaliana kazini?
Paneli huuliza swali hili kuona kama unabaki mtulivu na kitaaluma. Chagua mfano halisi ambapo hamkukubaliana kuhusu kazi, si kuhusu mtu. Onyesha kwamba ulisikiliza, ulieleza mtazamo wako kwa ukweli, na ulikubali uamuzi wa mwisho au mlipata maelewano.
Wakati wa mafunzo kwa vitendo, mimi na mwenzangu tulirekodi bidhaa zinazopokelewa kwa njia tofauti, jambo lililoleta mkanganyiko. Nilipendekeza tumwonyeshe msimamizi wetu njia zote mbili. Alichagua moja, nikaandika mwongozo mfupi kwa timu, na makosa yakakoma. Nilijifunza kwamba kukubaliana njia moja ni muhimu kuliko njia ya nani inashinda.
Maswali kuhusu mapengo, kuacha kazi au mshahara unaotarajia
Kama una pengo katika historia yako au uliacha kazi, toa sababu fupi ya kweli kisha eleza ulichofanya au ulichojifunza. Usimsema vibaya mwajiri wa zamani.
Ukiulizwa mshahara unaotarajia, fanya utafiti kwanza na jibu kwa kiwango cha juu na cha chini, na sema kama unamaanisha mshahara kabla au baada ya makato. Soma jinsi ya kujibu swali la mshahara.
Ukiulizwa kuhusu dini, mipango ya ndoa au ujauzito, unaweza kwa heshima kurudisha mazungumzo kwenye kazi. Chini ya Sheria ya Ajira na Mahusiano Kazini, kusitisha ajira kwa sababu zinazohusiana na ujauzito hakuwezi kuwa sababu ya haki.
Maswali yako kwa paneli, na siku yenyewe
Usaili mwingi huishia na swali: una maswali yoyote? Daima uliza moja au mawili. Maswali mazuri ni pamoja na siku ya kawaida ya kazi ikoje, utendaji hupimwa vipi katika miezi ya kwanza, na hatua inayofuata ni ipi.
Siku yenyewe:
- Thibitisha muda, mahali au kiungo cha mkutano kupitia mawasiliano yaliyo kwenye mwaliko.
- Kwa usaili wa utumishi wa umma, soma kwa makini tangazo rasmi la kuitwa kwenye usaili na beba nyaraka zinazotajwa. Kagua tangazo la walioitwa kwenye usaili.
- Fika mapema na weka simu yako kimya.
- Kamwe usimlipe mtu yeyote ili upate usaili au kazi. Mwajiri halisi hakutozi fedha ili kukufanyia usaili.
Baada ya usaili, andika maswali uliyoulizwa. Yatakusaidia kujiandaa kwa usaili unaofuata. Soma mwongozo wa jumla wa maandalizi ya usaili.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Nijibu vipi swali la tueleze kuhusu wewe?
Toa muhtasari mfupi unaokuunganisha na kazi: hali yako ya sasa, sifa au uzoefu unaohusika, uwezo mmoja wenye mfano, na kwa nini umeomba. Lisizidi takriban dakika moja.
Je, naweza kujibu maswali ya usaili kwa Kiswahili?
Inategemea mwajiri na kazi. Usaili Tanzania unaweza kuwa kwa Kiingereza, Kiswahili au zote mbili, kwa hiyo fanya mazoezi ya majibu yako makuu kwa kila lugha inayotumika kwenye tangazo au kazi, na uliza paneli kama huna uhakika.
Niulize maswali gani mwishoni mwa usaili?
Uliza kuhusu siku ya kawaida ya kazi, jinsi utendaji unavyopimwa katika miezi ya kwanza na hatua inayofuata ni ipi.
Je, nilipe ili nipate usaili?
Hapana. Mwajiri halisi hakutozi fedha ili kuomba kazi au kufanyiwa usaili.
Vyanzo na ukaguzi
Imekaguliwa . Kagua chanzo cha asili kwa marekebisho.
