Mafunzo kwa vitendo na mafunzo kazini Dar es Salaam: jinsi ya kupata nafasi na kuitumia vizuri

Mafunzo kwa vitendo, mafunzo kazini au programu ya wahitimu

Maneno haya mara nyingi huchanganywa, kwa hiyo kuwa wazi unatafuta lipi.

• Mafunzo kwa vitendo, ambayo wengi huita field, ni sehemu ya kozi ya chuo. Chuo chako kwa kawaida huweka muda, kipindi na jinsi utakavyotathminiwa.
• Mafunzo kazini, au internship, ni nafasi ya kupata uzoefu wa kazi, mara nyingi kwa mhitimu wa karibuni. Masharti hutofautiana sana kati ya waajiri.
• Nafasi ya mhitimu wa mafunzo ni ajira ya mhitimu anayefunzwa. Tangu Sheria ya Marekebisho ya Sheria za Kazi ya mwaka 2025, mwajiri anaweza kumwajiri mhitimu kwa mkataba wa muda maalum ili afunzwe au apate uzoefu wa kazi, kwa hadi miezi ishirini na nne.

Kama taasisi inakupa mkataba, usome kama mkataba mwingine wowote wa ajira. Soma jinsi mikataba inavyofanya kazi. Angalia tofauti ya mafunzo kazini na kazi ya kudumu.

Anza na matakwa ya chuo chako

Kabla ya kuwasiliana na taasisi yoyote, jua hasa chuo chako kinatarajia nini:

• tarehe na muda wa chini wa mafunzo;
• aina ya taasisi na kazi zinazokubalika kwa kozi yako;
• fomu unazohitaji, kama barua ya utambulisho na fomu ya kukubaliwa ambayo taasisi itasaini;
• daftari la kumbukumbu (logbook) au ripoti unayopaswa kuandaa, na nani atakutathmini;
• kama chuo kinasaidia kupata nafasi au kina orodha ya taasisi zilizowahi kupokea wanafunzi.

Omba barua yako ya utambulisho mapema. Taasisi nyingi hazimfikirii mwanafunzi asiye nayo, na inaonyesha kwamba mafunzo ni sehemu ya kozi halisi.

Andaa orodha ya taasisi

Tafuta kwa upana, kwa sababu taasisi zinazopendwa hujaa mapema. Jijini Dar es Salaam, fikiria mahali kazi za fani yako zinapofanyika kweli: hospitali na maabara kwa wanafunzi wa afya, benki na ofisi za mikopo midogo kwa wanafunzi wa biashara, eneo la bandari na kampuni za uondoshaji mizigo kwa usafirishaji, viwanda na karakana kwa uhandisi, na ofisi za serikali, mashirika yasiyo ya kiserikali na vyombo vya habari kwa kozi nyingi. Soma kuhusu maeneo makuu ya kazi Dar es Salaam.

Orodhesha taasisi ishirini au zaidi, pamoja na anuani, ofisi inayoshughulikia nafasi za mafunzo na namba ya simu au barua pepe kutoka tovuti rasmi ya taasisi. Weka pia waajiri wadogo. Kliniki binafsi yenye shughuli nyingi au kampuni ndogo ya uhandisi inaweza kukupa kazi nyingi za mikono kuliko jina maarufu lenye wanafunzi wengine hamsini.

Jinsi ya kuomba

Andaa kifurushi kifupi cha maombi:

• barua yako ya utambulisho kutoka chuo;
• CV ya ukurasa mmoja yenye kozi yako, mwaka wa masomo, ujuzi wa vitendo na mawasiliano;
• barua fupi ya maombi au barua pepe inayoeleza unasoma nini, tarehe utakazokuwepo na unachotarajia kujifunza.

Kifikishe ofisi ya rasilimali watu au kwa mtu aliyetajwa kwenye tovuti ya taasisi, ana kwa ana au kwa barua pepe. Soma jinsi ya kuandika barua pepe ya maombi ya kazi. Fuatilia kwa heshima baada ya takriban wiki moja. Weka jedwali rahisi la ulipoomba, lini, uliongea na nani na jibu ulilopata. Tumia mwongozo wetu wa kufuatilia maombi.

Panga gharama na safari za kila siku

Mafunzo jijini Dar es Salaam yanaweza kuwa ghali kwa usafiri, chakula na wakati mwingine malazi. Uliza taasisi kama inalipa posho yoyote au inatoa chakula au usafiri, na usidhani lolote. Panga njia yako ya kila siku na ijaribu kabla ya siku ya kwanza, ukiacha muda wa ziada kwa foleni.

Kuwa makini na fedha. Taasisi ikikuomba ada, omba ankara rasmi kwa jina la taasisi na wasiliana na chuo chako kabla ya kulipa. Kamwe usimlipe mtu binafsi anayeahidi kukutafutia nafasi. Mthibitishe anayeajiri kabla ya kutuma fedha.

Ifanye nafasi hiyo iwe na thamani

Taasisi huwakumbuka wanafunzi wanaoaminika na wenye shauku ya kujifunza. Katika wiki ya kwanza, kubaliana na msimamizi wako utafanya kazi gani na utatathminiwa vipi. Kisha:

• fika kwa wakati na fuata kanuni za mavazi na usalama;
• jaza daftari lako la kumbukumbu kila siku, si usiku kabla ya kulikabidhi;
• omba kazi nyingine ukimaliza moja, na uliza maswali usipokuwa na uhakika;
• usitoe nje taarifa za siri, zikiwemo kumbukumbu za wagonjwa, wateja na kampuni;
• andika ujuzi, vifaa na programu za kompyuta unazotumia, pamoja na mifano.

Katikati ya mafunzo, mwombe msimamizi wako mrejesho na nafasi ya kujaribu jambo jipya.

Mafunzo yasipokwenda vizuri

Wakati mwingine mafunzo huharibika: hupewi kazi za kweli, unatumwa tu, au unatendewa isivyo haki. Anza na mazungumzo ya heshima na msimamizi wako na pendekeza kazi zinazohusiana na kozi yako. Andika kwenye daftari lako la kumbukumbu ulichotakiwa kufanya.

Kama hakuna kinachobadilika, wasiliana na mratibu wa mafunzo kwa vitendo wa chuo chako. Ripoti unyanyasaji, kazi isiyo salama au ombi la fedha au upendeleo kwa chuo chako na kwa ofisi ya rasilimali watu ya taasisi mara moja. Usalama wako ni muhimu kuliko kumaliza mafunzo kwenye taasisi hiyo, na chuo chako kinaweza kukusaidia kuhamia kwingine.

Igeuze kuwa rejea na fursa ya kazi

Kabla ya kuondoka, hakikisha msimamizi wako amejaza fomu yako ya tathmini. Uliza kama anaweza kuandika barua fupi inayothibitisha tarehe na majukumu yako, au kuwa mdhamini wako. Washukuru wenzako, na hifadhi mawasiliano yao.

Weka mafunzo hayo kwenye CV yako kwa tarehe sahihi, jina la taasisi na mambo mawili au matatu uliyoyafanya kweli. Usieleze mafunzo ya mwanafunzi kama ajira ya kulipwa. Soma jinsi ya kuandika CV inayoonyesha uzoefu wako kwa uwazi.

Baada ya kuhitimu: mafunzo kazini na kazi za kwanza

Ukimaliza masomo, tafuta mafunzo kazini kwa wahitimu, nafasi za wahitimu wa mafunzo na kazi za ngazi ya kuanzia. Soma kila tangazo kuona muda, malipo na kama ajira mwishoni imeahidiwa kwa maandishi. Baadhi ya waajiri huajiri wanafunzi waliowahi kufanya mafunzo kwao, kwa hiyo mjulishe msimamizi wako wa zamani unapohitimu. Angalia nafasi zilizo wazi kwa wanaoanza.