Makato ya mkopo wa HESLB kwenye mshahara: asilimia 15, muda na ukaguzi

Kanuni: angalau asilimia 15 ya mshahara wa msingi

Marekebisho ya mwaka 2016 ya Sheria ya HESLB yanaweka makato. Bodi ikishathibitisha kuwa mfanyakazi ni mnufaika wa mkopo, mwajiri lazima akate kila mwezi kiasi kisichopungua asilimia 15 ya mshahara wa msingi, ujira au malipo ya mnufaika. Sheria inayahesabu kuwa makato ya kisheria na yanatangulia makato yasiyo ya kisheria, kwa hiyo yanakuja kabla ya mchango wa SACCOS au mkopo wa benki.

Mshahara wa msingi TZS 600,000: angalau TZS 90,000 kwa mwezi.
Mshahara wa msingi TZS 1,000,000: angalau TZS 150,000 kwa mwezi, mfano unaotolewa na HESLB yenyewe.

Asilimia inahesabiwa kwenye mshahara wa msingi. Posho zisizo sehemu ya mshahara wa msingi si msingi uliotajwa na Sheria.

Marejesho yanaanza lini

Marejesho yanadaiwa unapomaliza masomo, au masomo yakisitishwa kwa sababu yoyote. Sheria inakulazimu kuanza kurejesha baada ya miaka miwili tangu tarehe hiyo, na inakuruhusu kuanza mapema ukitaka. HESLB inaeleza hivyo hivyo: marejesho huanza ndani ya au baada ya miezi 24. Kwa mujibu wa Sheria, makato huanza mwajiri anapokuripoti na Bodi kuthibitisha mkopo.

Mwajiri anapaswa kufanya nini

Sheria inampa kila mwajiri majukumu manne:

• kuijulisha Bodi ndani ya siku 28 anapoajiri mtu mwenye shahada au stashahada;
• Bodi ikithibitisha kuwa ni mnufaika, kukata angalau asilimia 15 ya mshahara wa msingi kila mwezi;
• kuwasilisha kila makato kwa Bodi ndani ya siku 15 baada ya mwisho wa mwezi;
• kuijulisha Bodi hali na cheo cha mfanyakazi na mabadiliko ya jina, anuani, kazi na mshahara.

Mwajiri asiyekata au asiyewasilisha makato kwa wakati hutozwa asilimia 10 ya kiasi kinachodaiwa kwa kila mwezi kisichowasilishwa. Kutoijulisha Bodi bila sababu ya msingi ni kosa lenye faini isiyopungua TZS milioni 1.

Wewe unapaswa kufanya nini

Majukumu si ya mwajiri peke yake. Sheria inasema mnufaika anayepata kazi lazima amjulishe mwajiri kuhusu mkopo na kuhakikisha makato yanapangwa. Baada ya masomo, HESLB inakutaka uiandikie ukieleza ulipo na hali yako ya ajira. HESLB inasema mnufaika apewe taarifa ya mkopo baada ya kumaliza masomo, na mfumo wake wa wanufaika uko kwenye heslb.go.tz. Hifadhi taarifa hiyo pamoja na hati zako za mshahara.

Umejiajiri au uko kati ya kazi

Ukijiajiri, Sheria inakutaka ukubaliane na Bodi mpango wa marejesho. Kiasi cha kila mwezi kisipungue TZS 100,000 au asilimia 10 ya kipato kinachotozwa kodi, kipi kikubwa zaidi. Ukurasa wa HESLB unataja kiwango cha chini cha TZS 100,000. Ukiwa kati ya kazi, endelea kuijulisha Bodi anuani na hali yako, ili kumbukumbu ya mkopo ikufuate kwa mwajiri anayefuata.

Kagua mstari wa HESLB kwenye hati ya mshahara

Tafuta makato yaliyoandikwa HESLB au Bodi ya Mikopo. Kagua mambo matatu:

• kiasi ni angalau asilimia 15 ya mshahara wa msingi, si wa jumla pamoja na posho;
• kinaonekana kila mwezi tangu kilipoanza;
• jumla iliyolipwa inalingana na taarifa yako ya HESLB baada ya miezi michache.

Mstari huo usipoonekana zaidi ya miaka miwili baada ya kumaliza masomo, muulize afisa rasilimali watu kama walikuripoti kwa Bodi ndani ya siku 28. Fedha zikikatwa lakini hazionekani kwenye taarifa yako, peleka suala kwa rasilimali watu kwanza kisha HESLB, ukiwa na hati zako za mshahara kama ushahidi. Jinsi ya kusoma kila mstari wa hati ya mshahara.

Kwa wahitimu wa Zanzibar

HESLB ni bodi ya mikopo ya Muungano. Zanzibar ina Bodi yake ya Mikopo ya Elimu ya Juu (ZHELB), iliyounganishwa kwenye tovuti ya HESLB. Kama mkopo wako ulitoka ZHELB, kanuni zake za marejesho ndizo zinazotumika.

Chunguza mada hii

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara